Likwidacja stanowiska to nie to samo co jego przekształcenie.

Reorganizacja zatrudnienia należy do uprawnień pracodawcy. Nie oznacza to jednak jego dowolności w określaniu przyczyny wypowiedzenia. Jeżeli pracodawca wskazuje likwidację stanowiska pracy, treść jego oświadczenia powinna odpowiadać rzeczywistemu charakterowi przeprowadzonych zmian. Pokazuje to sprawa pracownicy cywilnej jednej z komend wojewódzkich Policji, której wypowiedzenie zmieniające zostało zakwestionowane przez sąd.

Stan faktyczny:

Pracownica przez ponad siedem lat zajmowała kierownicze stanowisko w strukturze Policji. Jej praca była wysoko oceniana, a do sposobu wykonywania obowiązków nie zgłaszano zastrzeżeń. Następnie została poinformowana, że zajmowane przez nią stanowisko cywilne ma zostać zlikwidowane, ponieważ pełnioną przez nią dotychczas funkcję naczelnika powinien odtąd sprawować funkcjonariusz Policji.

Początkowo pracodawca zaproponował jej zmianę stanowiska w drodze porozumienia. Pracownica nie wyraziła zgody, wobec czego otrzymała wypowiedzenie zmieniające. Jako przyczynę wypowiedzenia wskazano likwidację stanowiska pracy. W toku postępowania ustalono jednak, że po przeprowadzeniu reorganizacji
stanowisko naczelnika nie zostało usunięte ze struktury jednostki. Wyłączono je z korpusu służby cywilnej, przeniesiono do grupy stanowisk policyjnych, a następnie obsadzono funkcjonariuszem Policji.

Dlaczego przyczyna wypowiedzenia została uznana za wadliwą przez Sąd?

Kluczowe znaczenie miała rozbieżność między przyczyną wskazaną w wypowiedzeniu zmieniającym a rzeczywistym zakresem zmian organizacyjnych. Sąd nie zakwestionował samego uprawnienia pracodawcy do reorganizacji struktury jednostki ani możliwości powierzenia określonej funkcji osobie o innym statusie służbowym. Pracodawca powołał się jednak na likwidację stanowiska, podczas gdy w praktyce doszło do zmiany jego statusu i zasad obsady. Stanowisko nadal funkcjonowało w strukturze organizacyjnej, choć zostało zakwalifikowane do innej grupy stanowisk. W ocenie sądu opis przyczyny zawarty w wypowiedzeniu nie odpowiadał zatem rzeczywistości.

Likwidacja stanowiska a reorganizacja zatrudnienia.

Likwidacji stanowiska nie należy utożsamiać z każdą zmianą organizacyjną dotyczącą jego funkcjonowania. Przekształcenie stanowiska, zmiana wymagań wobec osoby, która może je zajmować, oraz usunięcie stanowiska ze struktury pracodawcy - to różne działania. Ich prawna ocena zależy od rzeczywistej treści przeprowadzonej reorganizacji, a nie wyłącznie od terminologii przyjętej w dokumentach pracodawcy. Przyczyny wypowiedzenia nie można zastąpić argumentacją procesową. Przyczyna wypowiedzenia zmieniającego powinna być rzeczywista i dostatecznie konkretna, tak aby pracownik mógł zrozumieć podstawę decyzji i ocenić zasadność jej zakwestionowania. Ma to znaczenie również dla późniejszej kontroli sądowej.

W postępowaniu, w którym reprezentowałam Powódkę, pracodawca podnosił między innymi, że pracownica znała charakter reorganizacji, a stanowiska cywilne i policyjne mają odmienny status prawny. Nie usuwało to jednak zasadniczej rozbieżności między wskazaną w wypowiedzeniu likwidacją stanowiska a faktycznie dokonanym przekształceniem. Dodatkowe wyjaśnienia przedstawione w toku procesu nie mogą zastąpić przyczyny, którą pracodawca podał w oświadczeniu złożonym pracownikowi.

Rozstrzygnięcie sądu i jego znaczenie.

Sąd pierwszej instancji uwzględnił roszczenie pracownicy i zasądził na jej rzecz odszkodowanie. Pracodawca wniósł apelację, wskazując na organizacyjny charakter zmian oraz odrębność statusu prawnego stanowisk cywilnych i policyjnych. Apelacja została oddalona, a rozstrzygnięcie korzystne dla pracownicy stało się prawomocne.

Sprawa potwierdza, że samo powołanie się na reorganizację nie przesądza o prawidłowości wypowiedzenia zmieniającego. Kontroli podlega również to, czy przyczyna sformułowana przez pracodawcę odpowiada ustalonemu stanowi faktycznemu. Wyrok ten potwierdza, że choć pracodawcy przysługuje swoboda w zakresie kształtowania struktury organizacyjnej i podejmowania decyzji kadrowych, nie ma ona charakteru nieograniczonego. Podejmowane działania muszą pozostawać w zgodzie z przepisami prawa pracy, a przyczyny wypowiedzenia zmieniającego powinny być rzeczywiste i znajdować odzwierciedlenie w okolicznościach faktycznych.

Na co zwrócić uwagę przy ocenie wypowiedzenia zmieniającego?

Jeżeli uzasadnieniem zmiany warunków zatrudnienia jest likwidacja stanowiska, warto porównać treść wypowiedzenia z dokumentami przedstawiającymi organizację pracy przed reorganizacją i po niej. W szczególności znaczenie mogą mieć:
• miejsce danego stanowiska w strukturze organizacyjnej przed zmianą i po niej;
• zakres obowiązków i sposób ich wykonywania po reorganizacji;
• zmiana nazwy, statusu lub wymagań dotyczących obsady stanowiska;
• to, czy stanowisko usunięto ze struktury, czy nadal funkcjonuje i zostało powierzone
innej osobie.

Ocena legalności wypowiedzenia wymaga uwzględnienia okoliczności konkretnej sprawy. Nie każda reorganizacja, po której zadania są nadal realizowane, oznacza wadliwe wypowiedzenie. Istotne jest przede wszystkim to, czy wskazana przyczyna jest prawdziwa oraz adekwatnie opisuje decyzję pracodawcy.

Pomoc prawna w sporach dotyczących reorganizacji zatrudnienia.

Moja Kancelaria udziela pomocy w sprawach z zakresu prawa pracy, w tym dotyczących osób zatrudnionych w jednostkach Policji. Masz wątpliwości co do okoliczności swojej sprawy? Skontaktuj się ze mną!